[VIETKINGS-TOPPLUS – Hành trình TOP Việt Nam] TOP 5 Văn Miếu cổ đánh dấu nền học vấn lâu đời tại Việt Nam (P.5): Văn Miếu Trấn Biên (Đồng Nai)

02-03-2024

(kyluc.vn) Kể từ khi xây dựng vào năm 1715, Văn Miếu Trấn Biên (Biên Hòa, Đồng Nai) đã trở thành trung tâm đào tạo nhân tài của xứ Đàng Trong trong thời kỳ phong kiến. Ngày nay, Văn Miếu Trấn Biên là một địa điểm du lịch lý thú để giáo dục thế hệ trẻ về truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo của người Việt xưa trên bước đường khai phá vùng đất phương Nam.

Năm 1715, sau khi lập nên dinh Trấn Biên, nhằm có nơi để bảo tồn, phát huy và tôn vinh các giá trị văn hóa - giáo dục của dân tộc Việt trên vùng đất mới, Minh vương Nguyễn Phúc Chu (1675-1725) đã sai Trấn thủ Nguyễn Phan Long và Ký lục Phạm Khánh Đức xây dựng Văn Miếu Trấn Biên. Đây chính là Văn Miếu đầu tiên được xây dựng tại xứ Đàng Trong, có trước cả Văn Miếu Huế (1808).

 

 

Sách Đại Nam nhất thống chí, bộ sách dư địa chí Việt nam viết bằng chữ Hán, do Quốc sử quán triều Nguyễn biên soạn vào thời vua Tự Đức, có viết: "Văn Miếu Trấn Biên được xây dựng trên thế đất đẹp, phía Nam trông ra sông Phước Giang, phía Bắc dựa vào núi Long Sơn, là một nơi cảnh đẹp thanh tú, cỏ cây tươi tốt. Bên trong rường cột chạm trổ, tinh xảo...".

 

 

Từ thuở sơ khai, văn miếu Trấn Biên được xem như là trung tâm văn hóa, giáo dục của tỉnh Biên Hòa nói riêng và khu vực Nam bộ nói chung. Ðây chính là biểu trưng cho truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo, hào khí dân tộc và văn hóa của người Việt ở đất phương Nam. 

 

Tượng Khổng Tử được tạc bằng đá nguyên khối, thực hiện theo mẫu từ Di sản thế giới Khúc Phụ (tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc).

 

Văn Miếu Trấn Biên được trùng tu năm 1794. Ðích thân chúa Nguyễn đến đây dâng lễ vào mùa xuân và mùa thu hằng năm. Từ năm 1802, vua nhà Nguyễn ủy nhiệm quan Tổng trấn thành Gia Ðịnh, quan tổng trấn Biên Hòa và quan đốc học đến hành lễ hằng năm thay nhà Vua. Thời đó, bên cạnh Văn Miếu Trấn Biên là trường học của tỉnh Biên Hòa. Gắn liền với Văn Miếu Trấn Biên là một nền giáo dục phát triển, đã sinh ra những danh nhân làm rạng rỡ miền đất phương nam như Võ Trường Toản, Trịnh Hoài Ðức, Nguyễn Ðình Chiểu, Ngô Nhân Tịnh và Lê Quang Ðịnh.

Năm 1861, thực dân Pháp đánh chiếm Biên Hòa và phá bỏ công trình này. Năm 1998, nhân kỷ niệm 300 năm thành lập và phát triển vùng đất Biên Hòa - Đồng Nai, Văn miếu Trấn Biên được phục dựng trên nền đất cũ, có diện tích khoảng 5ha, trong đó, khu thờ chính rộng 2ha, được phục dựng theo các tư liệu cổ.

Các hạng mục công trình được xây đối xứng theo một trục thần đạo; lần lượt từ ngoài vào là Văn Miếu môn, nhà bia, Khuê Văn Các, hồ Tịnh Quang, Đại Thành môn, tượng Khổng Tử, sân hành lễ, Bái đường. Hai bên có các nhà tả - hữu là nhà Đề danh, Văn vật khố, Thư khố... Kiến trúc các hạng mục được thiết kế theo phong cách của thời Nguyễn, có sự tham khảo kiến trúc Văn miếu cổ trên cả nước, đặc biệt là Văn Miếu - Quốc Tử Giám ở Hà Nội. Các công trình vẫn tuân theo phong cách truyền thống, tất cả đều lợp ngói thanh lưu ly (ngói men xanh ngọc). Trong các hạng mục, đáng chú ý có Khuê Văn Các được mô phỏng theo Khuê Văn Các ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám của Hà Nội với ô cửa tròn tượng trưng cho sao Khuê. Bái đường (nhà thờ chính) là một kiến trúc 7 gian, hai chái với 3 tầng mái; bên trong có cột, kèo và các bao lam, hoành phi, câu đối được sơn son thếp vàng.

 

 

 

 

Đây là nơi thờ tự những danh nhân văn hóa Việt Nam. Phía trước là sân rộng để hành lễ và tổ chức các sự kiện văn hóa. Gian chính giữa nhà thờ chính là nơi thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh. Gian bên trái đặt bài vị những danh nhân văn hóa gắn liền với vùng đất Biên Hòa - Đồng Nai và Nam Bộ xưa như Võ Trường Toản, Đặng Đức Thuật, Trịnh Hoài Đức, Nguyễn Đình Chiểu, Bùi Hữu Nghĩa; bên phải là nơi thờ các danh nhân văn hóa tiêu biểu của Việt Nam gồm Chu Văn An, Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Lê Quý Đôn, Nguyễn Du. Hai bên hồi nhà có đặt chiêng và trống, bia Tiến sĩ khoa thi 1442…

Đặc biệt, nơi đây có đặt tủ thờ 18kg đất và 18 lít nước lấy từ di tích Đền Hùng (Phú Thọ) - biểu trưng cội nguồn dân tộc Việt... Phía trước hai bên nhà thờ chính là Văn vật khố (nơi trưng bày 4 làng nghề truyền thống của Biên Hòa - Đồng Nai gồm nghề đồng, nghề mộc, nghề đá, nghề gốm) và Thư khố - nơi trưng bày các thư tịch cổ, tài liệu về lịch sử, văn hóa của vùng đất Biên Hòa - Đồng Nai.

 

 

 

 

Không chỉ chứa đựng những giá trị về văn hóa, lịch sử, Văn miếu Trấn Biên còn là một công trình đặc sắc về nghệ thuật, kiến trúc với phong cảnh thoáng mát, vừa cổ kính vừa trang nhã nên thu hút động đảo nhiều tầng lớp nhân dân trong và ngoài tỉnh tới tham quan, tìm hiểu; được các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước, các Bộ, ngành, các đoàn ngoại giao và các đoàn khách quốc tế tới thăm. Mỗi năm, Văn miếu Trấn Biên đón tiếp gần 300.000 lượt khách. Ngày 18/8/2016, Văn miếu Trấn Biên được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cấp quyết định xếp hạng Di tích lịch sử cấp Quốc gia.

 

-----------------------------------------------------------------------

Hành trình TOP Việt Nam – 50 TOP các điểm đến hấp dẫn của Việt Nam được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings) và Trung tâm TOP Việt Nam triển khai từ và công bố dưới tiêu chí và góc nhìn của Ban quản lý hành trình Top với mục tiêu quảng bá các giá trị thiên nhiên, văn hóa, lịch sử và con người Việt Nam đến bạn bè trong nước và quốc tế, đồng thời kích cầu du lịch.

Mỗi tuần, các bài công bố sẽ được công bố rộng rãi trên hệ thống trang truyền thông chính thức của Tổ chức Kỷ lục Việt Nam - VietKings. Ban quản lý hành trình rất mong nhận được sự quan tâm theo dõi của bạn đọc trong và ngoài nước nhằm tiếp tục quảng bá và tôn vinh các điểm đến hấp dẫn của Việt Nam.

Mọi thông tin xin liên hệ xin gửi về:

TỔ CHỨC KỶ LỤC VIỆT NAM (VIETKINGS) - TRUNG TÂM TOP VIỆT NAM (TOPPLUS)

Địa chỉ: 1 Đặng Văn Ngữ, phường 10, Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh 

Liên hệ: Ms Phi – 0333 108 555

Email: 

Website: www.kyluc.vn/ www.topplus.vn

 

Diệu Phi – VietKings (tổng hợp và biên tập, ảnh Internet)


 

content 1 mobi
content1
content 2 mobi
content 2
ct9
ct11
ct12
ct14