[VIETKINGS-TOPPLUS] Sản phẩm đan đát Thới Bình (Cà Mau) – Hành trình tìm kiếm và đề cử TOP 100 quà tặng lưu niệm của 34 tỉnh, thành Việt Nam (P.104)

Nghề đan đát ở Cà Mau xuất hiện từ thời khẩn hoang lập đất ở vùng cực Nam của Tổ quốc và được nhiều lưu dân mang đến khi chọn định cư trên mảnh đất mới. Qua hàng trăm năm, nghề này được cha truyền con nối, trở thành truyền thống thủ công của người dân nơi đây. Đan đát ban đầu mang tính tự cung tự cấp, phục vụ sinh hoạt gia đình, nhưng từ thập niên 1940 nghề này phát triển mạnh hơn và dần mang lại thu nhập ổn định cho nhiều hộ gia đình.

Nguyên liệu chính của nghề là các loại cây sẵn có trong tự nhiên như tre, trúc, mây, sậy và lục bình. Để cho ra đời những sản phẩm chất lượng, người thợ phải chọn cây tốt, xử lý nguyên liệu qua nhiều công đoạn như phơi khô dưới nắng, chẻ nan, uốn cong và tỉ mỉ đan từng sợi với nhau. Đan đát đòi hỏi sự khéo léo và thời gian tích lũy nghề, bởi dù đơn giản về nguyên liệu nhưng kỹ thuật điều khiển sợi và tạo hình sản phẩm cần cả kinh nghiệm lẫn sự tinh tế.

Tại huyện Thới Bình, nhiều gia đình vẫn duy trì nghề truyền thống này, đặc biệt là sản xuất các sản phẩm như mê bồ (giỏ chứa lúa), rổ rá, thảm trải, giỏ xách, nón, giỏ cắm hoa…, mỗi loại đều được đan chắc chắn và thân thiện với môi trường. Trong đó, mê bồ là sản phẩm truyền thống dùng để chứa lúa, giữ cho hạt thóc khô ráo, chống chuột bọ và ẩm mốc, thể hiện ứng dụng thực tế gắn liền với đời sống nông nghiệp của người dân vùng sông nước.

Điểm nhấn của sản phẩm đan đát Thới Bình là sự kết hợp giữa giá trị truyền thống và tính thẩm mỹ hiện đại. Các sản phẩm mỹ nghệ nhỏ gọn như giỏ xách, thảm trang trí, vật dụng gia đình… không chỉ hữu ích mà còn mang vẻ đẹp mộc mạc, gần gũi với thiên nhiên, phù hợp để làm quà lưu niệm, trang trí không gian sống hoặc sử dụng trong đời sống hiện đại. Sự quay trở lại với các chất liệu tự nhiên như tre, trúc và lục bình cũng lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường và phát triển bền vững, điều đang được nhiều du khách và người tiêu dùng quan tâm.

Dẫu nghề đan đát truyền thống hiện nay đứng trước nhiều thách thức do sự cạnh tranh của sản phẩm công nghiệp và nguyên liệu ngày càng khan hiếm, nhưng ở Thới Bình, nhiều người thợ vẫn bám nghề, không ngừng sáng tạo và giữ gìn giá trị nghề truyền thống. Những sản phẩm mỹ nghệ đan đát này không chỉ là phương tiện sinh kế mà còn là cách lưu giữ văn hóa bản địa, khiến mỗi du khách khi mang về một sản phẩm nhỏ từ tre, trúc hay lục bình đều cảm nhận được hồn quê sông nước Cà Mau – nơi nghề thủ công truyền thống vẫn tiếp nối từ thế hệ này sang thế hệ khác. 

---------------------------------------------------------------------