[WOWTIMES - VIETKINGS] Trường THPT Hai Bà Trưng tại Thành phố Huế: Hành trình vun đắp tri thức qua nhiều thế hệ - Top 100 đơn vị trăm tuổi vẫn còn hoạt động tại Việt Nam 2026 (P.100)

Trong bối cảnh đầu thế kỷ XX, các trường học nổi tiếng như Quốc Học Huế (Huế, 1896), Chasseloup-Laubat (Sài Gòn, 1874) và Trung học Bảo hộ (Bắc Kỳ, 1908) hầu hết chỉ dành cho nam sinh. Nhận thấy nhu cầu giáo dục cho nữ giới, đặc biệt là con gái của người Pháp và phụ nữ “An Nam”, chính quyền Pháp và Nam triều đã quyết định xây dựng một trường nữ trung học tại Huế.

Sau lễ kỷ niệm cách mạng Pháp 1789 lần thứ 128, vua Khải Định ngự giá lên mảnh đất bên phía phải trường Quốc Học của thủy quân hoàng gia xưa, đặt viên đá đầu tiên xây dựng trường Nữ trung học, lấy tên Đồng Khánh (Hoàng khảo của vua Khải Định) để đặt cho trường. Từ hôm ấy, hàng trăm người thợ Huế bắt tay làm việc dưới sự điều khiển của nhà thầu Leroy. Trong vòng chưa đầy hai năm, ngôi trường hoàn thiện và trở thành trường đầu tiên và duy nhất dành cho nữ sinh cả 13 tỉnh Trung Kỳ bấy giờ đến học.

Dưới thời Pháp thuộc (1917 – 1945), trường Đồng Khánh do người Pháp trực tiếp quản trị. Tuy nhiên, dù kỷ luật nghiêm khắc, nữ sinh Đồng Khánh lại là những người có tinh thần độc lập mạnh mẽ, không kém cạnh nam sinh Quốc Học trong các hoạt động bí mật và đấu tranh công khai. 

Trong suốt khoảng thời gian từ khi thành lập đến 1975, đây là ngôi trường nữ sinh duy nhất ở miền Trung dạy đủ các môn: Văn, thể, mỹ và lao động kỹ thuật. Ngoài việc học văn hóa và nữ công gia chánh như may vá, thêu thùa, làm bánh, làm mứt... nữ sinh Đồng Khánh còn được học cách nuôi con, cách quản lý gia đình, được rèn luyện phong cách người con gái có học thức, có giáo dục, giản dị, trang nhã, lịch sự, khiêm tốn, tế nhị trong giao tiếp và một số môn học cơ bản về cứu thương.

Sau ngày đất nước thống nhất (1975), trường Đồng Khánh đã trải qua các lần đổi tên: Trường cấp III Trưng Trắc (năm 1975), Trường Hai Bà Trưng (năm 1978) và đến năm 1981, trường chính thức trở thành Trường THPT Hai Bà Trưng và giữ tên gọi này cho đến ngày nay. Kể từ năm 1975, trường bắt đầu thu nhận cả học sinh nam và nữ, nhưng vẫn là một địa chỉ giáo dục uy tín hàng đầu tại Thừa Thiên – Huế (nay là thành phố Huế).

 Hiện nay, Trường gồm 2 dãy phòng học lớn nằm ở hai bên cổng, mỗi dãy xây 2 tầng, riêng 2 phòng học ở giữa xây 3 tầng. Mái trường lợp ngói, đảm bảo thoáng mát về mùa hè, ấm về mùa đông. Kiến trúc của Trường được xây dựng theo kiểu độc lập từng khu vực riêng, nhìn vừa cổ kính nhưng vẫn có chút gì đó nhẹ nhàng. Cùng với trường Quốc Học Huế, trường THPT Hai Bà Trưng cũng có vị thế đẹp nằm trên trục đường chính và bên cạnh dòng Hương thơ mộng. Ngoài hoạt động dạy học Nhà trường còn tổ chức các hoạt động ngoại khoá đầy thú vị và bổ ích như cắm trại, tham quan nghĩa trang, đi biển. Trong đó, đáng nhớ nhất sẽ là ngày lễ kỷ niệm trường, hội thi giai điệu tuổi hồng, lễ hội bóng nước và lễ trưởng thành.

Từ năm học 1992–1993 đến năm học 2003-2004, trường mang tên trường Trung học Hai Bà Trưng (Phổ thông cấp 2-3 Hai Bà Trưng) (1992–2004) và đảm nhận giảng dạy thêm cấp trung học cơ sở, số lượng lớp học trong những năm này lên tới trên 60 và số lượng học sinh hàng năm là trên 4000 học sinh. Hiện tại, trường có 10 tổ chuyên môn: Toán, Ngữ văn, Lý - KTCN, Hoá, Sinh - KTNN, Sử - Địa - GDKTPL, Tin, Ngoại ngữ, Thể dục - Quốc phòng, Văn phòng. Ngoài ra, còn có các phòng ban chức năng khác: Công đoàn, Đoàn Thanh niên,...Năm học 2024–2025, nhà trường có 14 lớp 10, 14 lớp 11 và 14 lớp 12. Năm học 2025–2026, nhà trường có 13 lớp 10, 14 lớp 11 và 14 lớp 12. Về chương trình ngoại ngữ, học sinh được lựa chọn một trong hai môn Ngoại ngữ 1 (bắt buộc) là tiếng Anh hoặc tiếng Nhật. Bên cạnh đó, nhà trường tổ chức giảng dạy Ngoại ngữ 2 (tự chọn và không trùng với Ngo��i ngữ 1 đã chọn) với các môn tiếng Pháp, tiếng Nhật hoặc tiếng Anh tùy theo nhu cầu đăng ký của học sinh.

 Trường THPT Hai Bà Trưng đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhì trong sự kiện kỷ niệm 100 năm thành lập Trường