[VIETKINGS-TOPPLUS] Sản phẩm gạch gốm đỏ Mang Thít (Vĩnh Long) – Hành trình tìm kiếm và đề cử TOP 100 quà tặng lưu niệm của 34 tỉnh, thành Việt Nam (P.102)

24-01-2026

Mang Thít là vùng đất được bao bọc bởi hai con sông Cổ Chiên và Mang Thít. Hàng năm, theo dòng Cửu Long đổ về hạ lưu, những hạt phù sa mịn đã vượt hàng ngàn cây số tập kết về đây, hình thành những mỏ đất sét quý giá. Hơn 100 năm qua, người dân nơi đây đã tận dụng đất sét để tạo nên làng nghề gạch ngói lớn nhất vùng châu thổ Cửu Long. Đã từ lâu, người dân Vĩnh Long tự hào với danh xưng “vương quốc gạch đỏ” với làng nghề gạch, gốm thủ công truyền thống.

Tỉnh Vĩnh Long nằm giữa hai con sông lớn Tiền Giang và Hậu Giang, do chính dòng sông mẹ Mekong tách ra. Hệ thống sông ngòi chằng chịt được hình thành bởi sự xuất hiện những cồn đảo do phù sa bồi đắp. Hàng nghìn năm qua, dưới lớp phù sa của hai con sông đã hình thành những vỉa tầng đất sét dẻo quý hiếm - nguyên liệu làm nên những sản phẩm gốm đỏ nổi tiếng của Vĩnh Long.

 

 

Làng gạch Mang Thít  được mọi người nhớ đến với hình ảnh từng mái lò đỏ hồng, những hàng gạch nhuốm màu thời gian giữa dòng sông Cổ Chiên hàng trăm năm qua. Từ những viên gạch đỏ với đầy đủ sắc thái khác nhau, dưới bàn tay điêu luyện của nghệ nhân làng Mang Thít, nhiều tác phẩm kiệt tác được ra đời. Từ cầu Mỹ Thuận nơi sông Tiền tách dòng Cổ Chiên, kéo dài 30 cây số đến vàm sông Mang Thít, trên 1.000 lò gạch mọc lên như một thành phố cổ. 

Từ xa đi thuyền lại, du khách có thể thấy những lò gạch có hình dáng tựa như những mái vòm khổng lồ - kiểu kiến trúc thường thấy ở các công trình kiến trúc Hồi giáo, nằm san sát nhau, kéo dài hàng chục kilômét. Mỗi lò gạch cao từ 7 - 12m, có kiến trúc hình tháp tròn, to ở trụ móng và thuôn dần lên tới đỉnh, được gắn kết bằng hàng chục nghìn viên gạch thẻ xếp chồng lên nhau tạo thành công trình kiến trúc độc đáo.

 

 

Gạch, gốm Mang Thít có mẫu mã phong phú, có nét riêng nhờ nguồn đất sét đặc biệt và nét tinh hoa được hình thành từ tri thức dân gian của ba dân tộc: Kinh, Khmer, Hoa. Sản phẩm chủ yếu là các loại gạch ống, gạch tiểu, ngói âm dương và các loại đồ gốm trang trí sân vườn, nội thất được xuất khẩu sang nhiều nước. Trong giai đoạn hưng thịnh, mỗi gia đình ở Mang Thít đều có từ 2 - 5 lò gạch, mang lại công ăn việc làm và thu nhập ổn định cho hàng nghìn lao động trong vùng.

 

 

Lò gạch Mang Thít Vĩnh Long là nơi vẫn còn lưu giữ nhiều mỏ sét nguyên sinh cổ xưa có giá trị. Tất cả các mỏ sét nguyên sinh đều nằm bên trong những ngôi làng làm nghề gạch gốm đỏ truyền thống dọc theo hai bên bờ. Đây là nguyên liệu quan trọng nhất để làm thành các sản phẩm trang trí, hoặc trong xây dựng như gạch đỏ, nung, đồ gốm… Từ những bàn tay nhiều kinh nghiệm của người thợ thủ công, hàng nghìn tác phẩm có giá trị được ra đời mang đến cho con người nhiều công dụng hữu ích.

 

 

Làng gốm Mang Thít có nét độc đáo riêng, đó là dòng gốm không men. Không có màu đỏ ối của gạch, ngói, gốm Mang Thít có màu hồng tự nhiên, sau khi nung ửng lớp phấn trắng phơn phớt bên ngoài như sương. Không chỉ ấn tượng bởi màu gốm, ở Cổ Chiên, Vĩnh Long còn có công trình kiến trúc đặc sắc gần như có một không hai ở Việt Nam, đó là nhà gốm. Mặc dù không còn hưng thịnh như xưa nhưng một số gia đình Mang Thít hiện vẫn duy trì sản xuất, giữ nghề truyền thống. Theo thống kê của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Vĩnh Long, trong tổng số 1.424 lò gạch, có 877 lò vẫn giữ được nguyên vẹn kiến trúc ban đầu.

Một lò gạch thường cao tầm 12m. Người ta cần đến 5 ngày để tải và dỡ gạch, 15 ngày để nung và 10 ngày để xây cửa lò và chờ gạch nguội. Gạch được nung bằng trấu với quy trình kiểm tra, canh lửa rất cẩn trọng, để đảm bảo gạch ‘chín’ vừa đúng. Sau khoảng 1 tháng nung, thành phẩm thu được là khoảng 120.000 viên gạch  đúng chuẩn. Trước kia khi giao thông chưa phát triển, gạch được vận chuyển đi khắp miền Nam bằng đường sông.

 

 

 

Hành trình khám phá Vĩnh Long,"về thăm làng nghề gạch gốm Mang Thít" không chỉ giúp cho du khách được trải nghiệm về một làng nghề truyền thống tồn tại lâu đời, mà còn giúp du khách hiểu rõ hơn về quá trình hình thành và phát triển của nghệ thuật làm ra sản phẩm gạch, gốm độc đáo này. Làng nghề gạch, gốm không chỉ là nơi sản xuất ra các sản phẩm thủ công mà còn là biểu tượng của sự sáng tạo, tinh thần lao động cần cù của người dân nơi đây. Những viên gạch đỏ, chiếc bình, lọ, chậu cảnh, đồ trang trí mang màu đỏ rực rỡ, hoàn toàn tự nhiên từ đất sét nung, đã trở thành thương hiệu riêng của làng nghề này.

 

 

 

 

---------------------------------------------------------------------

Trong hành trình phát triển du lịch bền vững, quà tặng lưu niệm không chỉ là vật phẩm mang giá trị thương mại, mà còn là sứ giả văn hóa giúp định vị bản sắc của mỗi vùng đất. Mỗi món quà, dù nhỏ bé, đều chứa đựng tinh thần, câu chuyện và giá trị truyền thống của địa phương – từ bàn tay nghệ nhân, chất liệu bản địa, cho đến cách thể hiện tinh tế đặc trưng vùng miền. Chính những món quà ấy giúp du khách mang theo một phần ký ức về nơi họ đã đi qua, đồng thời lan tỏa hình ảnh, văn hóa và tinh thần hiếu khách của quốc gia đến bạn bè quốc tế.

Nhằm tôn vinh những sản phẩm quà tặng mang đậm dấu ấn văn hóa địa phương và có tiềm năng trở thành biểu tượng đại diện cho du lịch Việt Nam, Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings) phối hợp cùng Tổ chức TOP Việt Nam khởi động Hành trình đề cử TOP 100 quà tặng lưu niệm đặc trưng của 34 tỉnh, thành trên toàn quốc. Hành trình là nỗ lực góp phần lan tỏa giá trị của những sản phẩm thủ công, sáng tạo và đặc sản vùng miền, từ đó góp phần xây dựng bản sắc thương hiệu du lịch địa phương. Mỗi món quà được đề cử không chỉ thể hiện sự khéo léo của nghệ nhân mà còn phản ánh chiều sâu văn hóa, lịch sử và tinh thần dân tộc – làm nên “bản đồ quà tặng” đầy sắc màu của Việt Nam.

Mỗi ngày, các bài đề cử sẽ được công bố rộng rãi trên hệ thống trang truyền thông chính thức của Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings). Ban quản lý hành trình rất mong nhận được sự quan tâm theo dõi của bạn đọc trong và ngoài nước nhằm tiếp tục quảng bá các giá trị đặc biệt của các tỉnh, thành nói riêng và Việt Nam nói chung.

Mọi thông tin xin liên hệ xin gửi về:

TỔ CHỨC KỶ LỤC VIỆT NAM - VIETKINGS

01 Đặng Văn Ngữ, Phường Phú Nhuận, TP. Hồ Chí Minh

Điện thoại: (0283) 8 477 477

Đăng ký Kỷ lục: 0908 254 258 - 08 333 68 555

 
 

Diệu Phi – VietKings (tổng hợp và biên tập, ảnh Internet)


content 1 mobi
content1
content 2 mobi
content 2
ct9
ct11
ct12
ct14