[VIETKINGS-TOPPLUS] Chè Shan tuyết Tủa Chùa (Điện Biên) – Hành trình tìm kiếm và đề cử TOP các đặc sản quà tặng của 34 tỉnh, thành Việt Nam (P.38)

Với độ cao hơn 1400m so với mực nước biển, Tủa Chùa được ví như “cổng trời” của vùng Tây Bắc Việt Nam. Chính điều kiện khí hậu đặc biệt với bốn mùa trong một ngày cùng thổ nhưỡng thích hợp của cao nguyên này giúp cây chè Shan Tuyết phát triển và chứa đựng bao huyền thoại.

Người già ở Tủa Chùa kể lại rằng, ngay từ bé họ đã nhìn thấy những cây chè Shan Tuyết cổ thụ mọc trước cửa nhà. Cái tên "chè Tuyết" mà họ quen gọi cho cây chè có lẽ bởi cái khí hậu đặc thù vùng núi đá nơi đây tạo nên. Vào mùa đông, trên các ngọn núi cao, băng giá phủ khắp cành cây, ngọn cỏ. Những cây chè tưởng chừng không sống nổi trước cái lạnh thấu xương, trơ cành khẳng khiu. Nhưng khi mùa xuân đến, cây chè lại nảy mầm, đâm chồi, mang đến một mùa "vàng xanh" bội thu.

Chè Shan tuyết cổ thụ không giống những loại chè thông thường. Để thu hoạch, người dân phải bắc thang, leo dây trên những cây chè cổ thụ cao vút. Trước đây, nhiều gia đình ít chăm sóc hay bón phân, nhưng nay, nhờ được hướng dẫn kỹ thuật, họ đã tiến hành bón phân đúng quy trình. Tuy nhiên, điều đặc biệt làm nên thương hiệu chè Shan tuyết cổ thụ Tủa Chùa khác với các loại chè khác là người dân không dùng thuốc bảo vệ thực vật để phòng trừ sâu hay kích thích chồi non phát triển.

Sự khác biệt chỉ có ở những cây chè sống ở độ cao hàng nghìn mét như chè Shan Tuyết chính là cánh chè sau khi chế biến sẽ còn vương lại một lớp phấn mỏng giống như tuyết. Đồng bào nơi đây xưa nay coi thứ thức uống tinh khiến này là sự hòa quyện và tích tụ tinh túy của trời và đất. Đây cũng chính là thứ nước uống giúp đồng bào Mông thêm bền bỉ, dẻo dai trên những triền núi chênh vênh của cao nguyên đá Tủa Chùa.

Khi pha, trà có sắc nước vàng óng, hương lan nhẹ, vị đầu tiên hơi chát rồi ngọt dần nơi đầu lưỡi. Hương núi rừng hòa cùng vị đất, vị sương để lại dư vị bền lâu, thứ hương vị tinh khiết mà chỉ vùng chè cổ thụ Tủa Chùa mới có.

Bằng quyết tâm của chính quyền và đồng bào Mông trên đất Tủa Chùa, hương chè Shan tuyết sẽ còn vươn xa; không chỉ bằng khai thác giá trị của cây chè cổ thụ qua việc sản xuất, chế biến và bán sản phẩm chè, mà còn hướng đến khai thác tiềm năng du lịch từ hoạt động trải nghiệm, khám phá vùng chè cổ thụ, khám phá vẻ đẹp hoang sơ của thiên nhiên và những nét văn hóa độc đáo của đồng bào Mông nơi đây.