[THE STORY OF VIETKINGS] Nghệ thuật Múa Rối Nước Truyền Thống – “Đặc sản Văn hóa” mang hơi thở Việt Nam

04-06-2020

(THE STORY OF VIETKINGS) Loại hình nghệ thuật múa rối nước đối với người Việt là một món ăn tinh thần ý nghĩa, đi sâu vào tiềm thức của nhân dân tự bao giờ không biết. Gọi là món ăn tinh thần vì trò rối nước đem lại tiếng cười sảng khoái, tính nhân văn giúp người xem quên đi những lo âu, căng thẳng của cuộc sống thường ngày.

 

Sự giao hòa giữa con người, thiên nhiên và vạn vật là một trong những yếu tố quan trọng góp phần sáng tạo nên những loại hình nghệ thuật đặc sắc. Đặc biệt, trong nền văn minh lúa nước, nghệ thuật rối nước thể hiện rõ nét văn hóa sinh hoạt cộng đồng làng xã và đời sống tâm linh của người Việt Nam.

 

 

Nghệ thuật múa rối dân gian Việt Nam xuất hiện từ thời cổ đại cùng với Nhà nước văn minh – Nghệ thuật thời Hùng Vương  gắn liền với tập tục nghi lễ, hội hè Việt cổ cách đây hơn 2000 năm. Nhưng thực tế cho thấy múa rối tồn tại ở Việt Nam cho đến nay trên dưới 1000 năm, phát triển mạnh nhất vào thời Lý – Trần (thế kỷ XI – XII). Nghệ thuật múa rối dân gian Việt Nam được hình thành từ bao đời nay, lưu truyền tồn tại và ngày càng phát triển với nhiều thể loại như: Rối tay, rối que, rối dây, rối nhà mồ, rối mặt nạ,r ối diều sáo, rối đồ chơi, rối sao, rối bóng… đặc biệt là múa rối nước.  Loại hình này gắn liền với những điều kiện tự nhiên, điều kiện sinh hoạt của người nông dân nông nghiệp trồng lúa nước ở đồng bằng Bắc bộ.

 

 

Nghệ thuật múa rối nước Việt Nam đã đạt đến trình độ nghệ thuật có gia trị cao về tinh thần, là một trong những loại hình sân khấu giải trí hấp dẫn trong đời sống văn hóa tinh thần của người dân Việt Nam.

 

 

Múa rối nước thường diễn ra vào các dịp lễ, hội làng, ngày vui, ngày Tết, người ta dùng con rối để diễn trò, diễn kịch trên mặt nước. Nghệ thuật trò rối nước có những đặc điểm khác với múa rối thông thường ở chỗ: dùng mặt nước làm sân khấu (gọi là nhà rối hay thủy đình), phía sau có phông che, xung quanh trang trí cờ, quạt, voi, lọng, cổng hàng mã,…

 

Nước ẩn giấu trong lòng tất cả mọi bí mật của trò rối.

 

 

Dùng nước làm sâu khấu cho quân rối hoạt động là đặc điểm độc đáo của nghệ thuật rối nước. Nước không chỉ là nơi quân rối làm trò đóng kịch mà còn là yếu tố cộng minh, cộng sinh, cộng hưởng. Nước vừa cản trở vừa hỗ trợ, phối với với quân rối. Nước không chỉ là môi trường, là khung cảnh mà còn như “thầy phù thuỷ” có nhiều phép thần thông biến hoá đối với nghệ thuật biểu diễn rối.

Trên “sân khấu” này là những con rối (được làm bằng gỗ) biểu diễn nhờ sự điều khiển của những người phía sau phông thông qua hệ thống sào, dây… Biểu diễn rối nước không thể thiếu những tiếng trống, tiếng pháo phụ trợ.

 

Sân khấu Múa rối nước được hình thành từ tâm tư, tình cảm của người dân lao động, tái hiện và phản ánh cuộc sống, ước vọng của thời đại.

 

Trong các chương trình, người xem chỉ có thể xem những con rối và một dàn nhạc dân gian nhỏ với khoảng 7 người, những người lính đánh thuê đứng đằng sau một bức tranh trong một cái hồ nước. Tất cả các con rối được làm bằng gỗ sung, loại gỗ rất hợp với nước. Sau đó chúng được khắc và sơn. Các chủ đề của chương trình đều có nội dung rất quen thuộc với người Việt Nam.

Nghệ thuật Múa rối nước Việt Nam đã được giới thiệu đến nhiều quốc gia trên thế giới và nhận được nhiều tình cảm từ khán giả. Người nước ngoài không hiểu tiếng Việt, nhưng họ thích các buổi biểu diễn vì những con rối đã thể hiện rõ nét cuộc sống và văn hoá Việt Nam qua hành động của chúng.

 

 

Thủy cung, được trang trí và lấy bối cảnh phù hợp với nội dung mà trò múa rối nước thể hiện. Các nghệ nhân đứng sau tấm mành là những người tạo nên sự thành công của mỗi vở diễn. Họ kết hợp một cách ăn ý, hài hòa trong việc điều khiển dây, sào để các nhân vật bên ngoài được phô trương hết tính cách của mình.

Một điều nữa làm nên sự thành công của vở diễn là âm thanh, ánh sáng và lời thoại giúp truyền tải nội dung một cách chân thực ý nghĩa nhất.

 

Múa rối là sân khấu của những con rối không biết cử động nên nó sinh động hay không đều nhờ nghệ thuật của nghệ sĩ múa rối

 

Sân khấu rối nước là sân khấu hội hè, lưu giữ nhiều sáng tạo nghệ thuật dân gian, kỹ thuật cổ xưa và nhiều sinh hoạt tinh thần, tập tục, lao động vật chất của cư dân trồng lúa nước Việt Nam trong quá trình dựng nước và giữ nước từ hàng nghìn năm nay.

 

Múa rối nước hiện nay đã trở thành “đặc sản văn hóa” Việt Nam. Các vị khách du lịch thường rất hào hứng trước những chương trình biểu diễn văn hóa khi đến thăm đất nước chúng ta, đặc biệt là múa rối nước. Họ bị thu hút bởi các làn điệu chèo đầu chương trình với “dàn giao hưởng dân tộc” gồm những nhạc cụ như sáo, bộ gõ, đàn bầu, đàn tam thập lục... Âm nhạc trong múa rối nước giúp gắn kết các tiết mục với nhau. Các nghệ nhân múa rối nước dựa theo tiết tấu nhạc mà điều khiển con rối lúc khoan thai, lúc sôi động.

 

 

Các sản phẩm của rối nước cũng là những món quà được khách du lịch trong và ngoài nước ưa chuộng.

 

Đây là một món quà lưu niệm tinh thần mang đậm dấu ấn Việt Nam. Dưới bàn tay khéo léo của người nghệ nhân các hình thù được tạc và gọt rũa một cách tỉ mỉ. Sau đó, được sơn và phủ một lớp bóng ra ngoài, các hình thù mang tính hài, tính đặc trưng cao.

Trong những năm gần đây, múa rối Việt Nam đã mạnh dạn thể nghiệm một số vở diễn với hình thức kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, đáp ứng và phù hợp với tiến trình phát triển xã hội hóa đất nước.

 

 

Múa rối nước Việt Nam là một nghệ thuật dân gian độc đáo, trở thành một loại hình nghệ thuật không thể thiếu cho các du khách khi đến Việt Nam. Xem chương trình này có thể giúp bạn cảm thấy thoải mái, bỏ lại những bộn bề của cuộc sống bận rộn và làm mới tinh thần của mình với những khoảnh khắc khó quên.

Trong số các nhà hát múa rối nước thì Nhà hát Múa rối nước Thăng Long được xem là nổi tiếng nhất.

 

Nhà hát múa rối nước Thăng Long giữ vững Kỷ lục “Nhà hát duy nhất tại Châu Á biểu diễn 365 ngày trong năm”.

 

Ngày nay, múa rối nước Việt Nam đã được đi biểu diễn ở nhiều nước trên thế giới. Từ năm 1984 đến thập kỷ 90 này, múa rối nước đã được biểu diễn ở Hà Lan, Úc, Mỹ, Nhật... Nhiều báo chí ở nước ngoài đã có những đánh giá cao về nghệ thuật rối nước, xếp nó vào hàng những hình thức quan trọng nhất của sân khấu múa rối trên thế giới. Đó là dấu hiệu khởi sắc cho nghệ thuật rối nước Việt Nam ở hiện tại và tương lai.

 

Nguồn: http://kyluc.vn/the-story-of-vietkings/the-story-of-vietkings-nghe-thuat-mua-roi-nuoc-truyen-thong-dac-san-van-hoa-mang-hoi-tho-viet-nam/


theo kyluc.vn


 

content 1 mobi
content1
content 2 mobi
content 2
ct9
ct11
ct12
ct14