[VietKings.Trip] Hành trình quảng bá Kỷ lục Việt Nam ra thế giới (P.53) Đền Đô (Lý Bác Đế),Từ Sơn, Bắc Ninh, Việt Nam - Ngôi đền thờ 8 vị đế vương nhà Lý

12-05-2019

Đền Đô còn gọi là Đền Lý Bát Đế hoặc Cổ Pháp điện là một quần thể kiến trúc tín ngưỡng tọa lạc trên khu đất đắc địa “Bát diệp trùng quang” thuộc xóm Thượng, làng (xã) Đình Bảng, hương Cổ Pháp, châu Cổ Pháp xưa,nay là phường Đình Bảng, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Đền nằm cách thủ đô Hà Nội gần 20km về phía Bắc. Năm 2011, đền Đô được ghi nhận vào Sách Kỷ lục Việt Nam là Ngôi Đền thờ 8 vị vua nhà Lý được nhiều người biết đến nhất.

 

Đền Đô mang đậm dấu ấn anh linh các vị đế vương

 

 


Đền Lý Bát Đế thờ tám vị vua nhà Lý, đó là: Lý Công Uẩn tức Lý Thái Tổ (1009-1028); Lý Thái Tông (1028-1054); Lý Thánh Tông (1054-1072); Lý Nhân Tông (1072-1128); Lý Thần Tông (1128-1138); Lý Anh Tông (1138-1175); Lý Cao Tông (1175-1210) và Lý Huệ Tông (1210-1224). Vi vua thứ chín triều Lý là vua Bà Lý Chiêu Hoàng (1224-1226) được thờ tại Đền Rồng nằm ở phía Tây làng cách đền Lý Bát Đế khoảng 3km.

 

 

Đền Lý Bát Đế - Nơi thờ tự các vua họ Lý

 

 


Đền Lý Bát Đế đã được Nhà nước Việt Nam công nhận là Di tích Lịch sử - Văn hóa theo Quyết định số 154 của Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) ngày 25 tháng 1 năm 1991. Năm 2014, Khu lăng mộ và đền thờ các vi vua triều Lý đã được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt theo Quyết định số 2048/QĐ –TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 31 tháng 12 năm 2014.
Từ xa xưa, Cổ Pháp được liệt vào làng "tam cổ": "Thứ nhất Cổ Bi, thứ nhì Cổ Loa, thứ ba Cổ Pháp". Đất Cổ Pháp là nơi thắng địa bậc nhất Kinh Bắc, vượng khí, linh thiêng. Làng Cổ Pháp là nơi phát tích của triều đình nhà Lý.

Đền Lý Bát Đế nguyên là Thái miếu nhà Lý do Lý Công Uẩn cho xây dựng năm 1019, được mở rộng xây dựng từ ngày 3 tháng 3 năm Canh Ngọ 1030 bởi Lý Thái Tông khi vị hoàng đế này về quê làm giỗ cha. Sau này, đền được nhiều lần trung tu và mở rộng. Lần trùng tu lớn nhất là vào năm thứ hai niên hiệu Hoàng Định của vua Lê Kính Tông (tức năm 1602), khắc văn bia ghi lại công đức của các vị vua triều Lý. Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, đền đã bị quân Pháp phá hủy hoàn toàn năm 1952. Năm 1989, đền đã được khởi công xây dựng lại, theo đúng hình dáng và kiến trúc xưa căn cứ vào dấu tích còn lại và các tài liệu lưu trữ.


Đền Lý Bát Đế rộng 31.250 m², với 21 hạng mục công trình, chia thành 2 khu vực: nội thành và ngoại thành. Tất cả đều được xây dựng công phu, đắp vẽ chạm khắc tinh xảo.

 

 

Kiến trúc long đao cong vút - Ảnh: Danny Tran


Khu vực nội thành có kiến trúc theo kiểu "nội công ngoại quốc". Cổng vào nội thành gọi là Ngũ Long Môn (năm cửa rồng). Trung tâm của khu nội thành có các công trình: nhà Phương đình 8 mái 3 gian rộng 70 m², nhà Tiền tế 7 gian rộng 220 m², nhà chuyển và trong cùng là Cổ Pháp điện gồm 7 gian rộng 180 m² là nơi đặt ngai thờ, bài vị và tượng của 8 vị vua nhà Lý. Gian giữa là nơi thờ Lý Thái Tổ và Lý Thái Tông. Ngoài ra, còn có nhà để kiệu thờ, nhà để ngựa thờ. Đặc biệt, phía Đông đền có nhà bia, nơi đặt "Cổ Pháp Điện Tạo Bi" (bia đền Cổ Pháp). Tấm bia đá này cao 190cm, rộng 103cm, dày 17cm, được khắc dựng năm Giáp Thìn (1605), do tiến sĩ Phùng Khắc Khoan soạn văn bia, ghi lại sự kiện lịch sử nhà Lê xây dựng lại đền và ghi công đức của các vị vua triều Lý.

Ngũ Long Môn ở đền Đô - Ảnh: Khoi Tran

 

Nhà bia

Khu ngoại thất đền Lý Bát Đế gồm: Nhà Văn chỉ nằm bên trái khu nội thành thờ Tô Hiến Thành và Lý Đạo Thành, những quan văn đã có công lớn giúp nhà Lý. Nhà Võ chỉ ở bên phải khu nội thành thờ Lê Phụng Hiểu, Lý Thường Kiệt, Đào Cam Mộc, những quan võ đã có công lớn giúp nhà Lý. Đặc biệt có nhà Thủy đình trên hồ bán nguyệt (hồ này xưa thông với ao Cả trên, ao Cả dưới và sông Tiêu Tương).

 

 

 

 

Den do de vuong nha Ly
Khung cảnh tuyệt đẹp ở Thủy đình đền Đô - Ảnh: Khoa Linh

 

 

 

 

Đền Đô đậm giá trị nghệ thuật và lịch sử -Ảnh: Khoa Linh

 

 

 

 

Den do de vuong nha Ly
Kiến trúc mái chồng như những cánh hoa xòe - Ảnh: Dần Lê

 

 

 

Nhà Thủy đình có kiến trúc chồng diêm 8 mái, 8 đao cong, là nơi để các chức sắc ngày trước ngồi xem biểu diễn rối nước, Hình ảnh nhà Thủy đình từng được Ngân hàng Đông Dương thời Pháp thuộc chọn in trên giấy bạc "năm đồng vàng" và in trên đồng tiền xu 1000đ hiện nay.

 

 

Den do de vuong nha Ly
Thủy đình trong đồng tiền giấy ngày xưa - Ảnh: bubuchoixu

 

 


Lễ hội đền Đô được tổ chức vào các ngày 14, 15, 16 tháng 3 âm lịch hàng năm nhằm kỷ niệm ngày Lý Công Uẩn đăng quang (ngày 15/3 năm Canh Tuất 1010), ban "Chiếu dời đô".

 

 

Lễ hội Đền Đô

 

 

 

Đây là lễ hội truyền thống có từ lâu đời, lớn nhất vùng Kinh Bắc thu hút đông đảo khách thập phương, có nhiều hoạt động văn hóa dân gian đặc sắc.
 

 

Theo QN - Kyluc.vn Tổng hợp (Hình: Internet)


 

content 1 mobi
content1
content 2 mobi
content 2
ct3
ct4
ct5
ct6
ct7
ct8
ct9
ct10
ct11
ct12
ct13
ct14