Tết Đoan Ngọ, ăn gì để 'diệt sâu bọ'?

25-06-2020

Tết Đoan Ngọ từ lâu đã trở thành truyền thống và phong tục thú vị của người Việt. Hằng năm, cứ đến mùng 5 tháng 5 âm lịch, nhà nhà lại rộn ràng chuẩn bị đồ ăn, bánh trái để “giết sâu bọ”, trong số đó phải kể đến những món ngon không thể thiếu vào dịp này.

Tết Đoan Ngọ hay còn được gọi là Tết Đoan Dương - diễn ra vào ngày 5/5 âm lịch. Đây được coi là ngày có thời điểm khí dương thịnh nhất trong năm, với thời gian Mặt trời chiếu sáng dài nhất. Ở nước ta, dân gian còn gọi ngày này là Tết diệt sâu bọ, bởi đó là ngày phát động bắt sâu bọ, tiêu diệt bớt các loài gây hại cho cây trồng trên cánh đồng.

 
món ngon Tết Đoan NgọTết Đoan Ngọ hay còn được gọi là Tết Đoan Dương - diễn ra vào ngày 5/5 âm lịch. Ảnh: bepnhatv

Theo quan niệm người xưa, trong hệ tiêu hóa chúng ta thường có nhiều loại sâu bọ trú ngụ, nên phải diệt trừ. Tuy nhiên, việc tiêu diệt chúng không phải thời gian nào cũng có thể làm được, chỉ có ngày mùng 5/5 âm lịch chúng mới sinh sản nhiều. 
 

món ngon Tết Đoan NgọVào ngày này, nhà nhà lại nô nức chuẩn bị những món ngon Tết Đoan Ngọ để diệt sâu bọ. Ảnh: thieunien

Do đó mà theo truyền thống, người xưa thường dùng loại thức ăn có đủ vị cay, nóng, ngọt, chua, đắng để giết "sâu bọ" - những con giun, sán, ký sinh trùng trong cơ thể, trong số đó phải kể đến những món ngon Tết Đoan Ngọ này.
 

Cơm rượu nếp

Từ rất lâu, cơm rượu nếp đã trở thành một trong những món ngon Tết Đoan Ngọ không thể thiếu. Cơm rượu nếp thường được làm từ xôi nguyên hạt lên men. Người dân thường dùng các loại gạo nếp trắng và nếp cẩm đồ thành xôi, để nguội rồi rắc men, ủ trong ba ngày. 
 

món ngon Tết Đoan NgọCơm rượu nếp đã trở thành một trong những món ngon Tết Đoan Ngọ không thể thiếu. Ảnh: dienmayxanh

Cơm rượu nếp có mùi thơm nồng đặc trưng của gạo nếp lên men, nên theo quan niệm xưa món ăn này sẽ khiến cho “sâu bọ”  bị “say” và từ đó bị tiêu diệt. Tuy nhiên, ở mỗi vùng trên khắp dãi đất hình chữ S, cơm rượu nếp lại có những nét đặc trưng riêng biệt. Tùy ở mỗi nơi mà cách chế biến cơm rượu nếp lại khác nhau. 
 

món ngon Tết Đoan NgọMón ngon Tết Đoan Ngọ này ở mỗi vùng lại có những điểm khác biệt. Ảnh: thuvienmuasam

Cơm rượu của người miền Trung được ép thành từng khối, còn cơm rượu miền Nam được viên tròn lại khác hoàn toàn với thứ cơm rượu rời của người Bắc. Nhưng dẫu mang hình dáng nào nhưng đây vẫn là món ngon Tết Đoan Ngọ được lòng nhiều tín đồ ẩm thực Việt Nam.
 

Bánh gio

Bánh gio (hay bánh tro, bánh ú gio...) là món ăn truyền thống trong dịp Tết Đoan Ngọ ở nhiều vùng miền của Việt Nam. Món ngon Tết Đoan Ngọ này được xem như là món ăn hội tụ tinh hoa của đất trời bởi khâu lựa chọn nguyên liệu và quy trình chế biến rất tỉ mỉ.

 
món ngon Tết Đoan NgọBánh gio là món ăn ngon Tết Đoan Ngọ ở nhiều vùng miền của Việt Nam. Ảnh: genvita

Gạo được lựa chọn phải là những hạt gạo mẩy nhất, thơm nhất, đều hạt. Nước gio để ngâm bánh (còn gọi là nước nẳng) được pha chế từ gio than thu được sau khi đốt cháy một số loại thảo mộc, sau đó sẽ pha thêm một chút nước vôi trong.
 

món ngon Tết Đoan NgọMón ngon Tết Đoan Ngọ được xem như là món ăn hội tụ tinh hoa của đất trời. Ảnh: afamily

Sau khi hạt gạo được ngâm kĩ đã ngả sang màu vàng nghệ sẽ được gói trong lá dong, lá chuối rồi đem luộc. Theo ông bà xưa, gạo luộc trong lá sẽ hấp thu các đặc tính cây cỏ, có tác dụng tiêu tan bệnh trong người, đồng thời đem lại công dụng giải nhiệt cực hiệu quả trong tiết trời oi bức của những ngày tháng 5 âm lịch.
 

món ngon Tết Đoan NgọMón ngon Tết Đoan Ngọ này được chế biến rất công phu và tỉ mỉ. Ảnh: @eatwpeach


Thịt vịt

Với người dân ở miền Trung, miền Nam thì vịt luôn là món ăn không thể thiếu trong Tết Đoan Ngọ. Theo quan niệm, ngày 5/5 là ngày có dương khí mạnh nên ăn thịt vịt có tính hàn sẽ giúp giải nóng, làm mát cơ thể.
 

món ngon Tết Đoan NgọVới người dân ở miền Trung, miền Nam thì món ngon Tết Đoan Ngọ không thể thiếu là thịt vịt. Ảnh: jamja

Ngoài ra, còn có một lý do khác đó là vào tháng 5 trở đi, vịt bắt đầu vào mùa nên béo, thịt thơm hơn bình thường. Vì thế, trong ngày này rất nhiều gia đình sẽ trổ tài với vô số món ngon từ thịt vịt sẽ được chế biến như món bún măng vịt, vịt xáo măng, thịt vịt quay, cháo vịt, gỏi vịt, vịt kho gừng,... tùy theo sở thích.
 

món ngon Tết Đoan NgọMón ngon Tết Đoan Ngọ này có thể được chế biến thành rất nhiều món ăn hấp dẫn khác nhau. Ảnh: vinhthuan

Hoa quả theo mùa

 
món ngon Tết Đoan NgọHoa quả theo mùa cũng là một món ngon Tết Đoan Ngọ không thể thiếu. Ảnh: thieunien

Cũng như bao các nghi lễ, ngày tết khác, mâm quả dâng lên bàn thờ tổ tiên là điều không thể thiếu trong mỗi gia đình vào dịp Tết Đoan Ngọ. Việc ăn trái cây đúng mùa không chỉ với mong muốn tiêu trừ mầm bệnh mà phần nào còn thể hiện được mong muốn hoa trái đầy nhà, sinh sôi nảy nở. 
 

món ngon Tết Đoan NgọViệc ăn món ngon Tết Đoan Ngọ này đúng mùa không chỉ với mong muốn tiêu trừ mầm bệnh. Ảnh: vnexpress

Thêm nữa tháng 5 âm lịch (thường rơi vào tháng 6 dương lịch) là tháng của nhiều loại hoa quả mùa hè chín rộ như mơ, mận, đào, vải thiều, mít, xoài, chôm chôm, mãng cầu... mà loại nào cũng ngon và có hương vị hấp dẫn riêng. Vậy nên sẽ thật thiếu sót nếu không thưởng thức chúng vào dịp tết này.
 

món ngon Tết Đoan NgọMà món ngon Tết Đoan Ngọ còn thể hiện được mong muốn hoa trái đầy nhà, sinh sôi nảy nở. Ảnh: menandelife


Các món chè xôi

 
món ngon Tết Đoan NgọCác món chè xôi luôn là món ngon Tết Đoan Ngọ có mặt ở khắp mọi vùng miền. Ảnh: itismorethancooking

Các món xôi chè có lẽ đã quá quen thuộc với các tín đồ ẩm thực Việt, nhưng vào ngày Tết Đoan Ngọ thì tùy mỗi vùng miền sẽ ăn các loại xôi chè khác nhau. Ví như ẩm thực miền Bắc sẽ là các món chè đậu xanh, chè mật gạo nếp, miền Trung sẽ nấu chè kê, chè hạt sen thơm phức với màu vàng óng ả đầy hấp dẫn.
 

món ngon Tết Đoan NgọTuy nhiên, món ngon Tết Đoan Ngọ này lại có sự khác biệt ở mỗi vùng. Ảnh: bepnhatv

Thì người miền Nam lại ăn chè trôi nước được làm từ bột nếp trắng, bên trong có nhân đậu xanh và ăn cùng với nước cốt dừa béo béo, ngọt thanh khiến cho bất cứ ai cũng phải mê mẩn ăn một lần rồi cứ muốn ăn mãi.
 

món ngon Tết Đoan NgọMón ngon Tết Đoan Ngọ này ở miền Bắc có thể là chè đậu xanh, chè mật gạo nếp, miền Trung sẽ nấu chè kê, chè hạt sen, còn miền Nam lại là chè trôi nước. Ảnh: wikitravel

Có thể nói Tết Đoan Ngọ đã gắn với tín ngưỡng của cả cộng đồng Việt Nam từ bao đời và trở thành một lễ tết truyền thống. Dù cho mỗi vùng miền đều sở hữu nét văn hóa đặc trưng riêng mà cụ thể là những món ngon Tết Đoan Ngọ này nhưng có một điều chắc chắn là dù khác biệt đến đâu, mỗi người, mỗi vùng đều dành thật nhiều chăm chút, tình cảm cho cái Tết của mùa hè.


 

content 1 mobi
content1
content 2 mobi
content 2
ct9
ct11
ct12
ct14