Bánh trôi, bánh chay - món quà dân dã gói trọn hương vị tháng Ba

27-03-2020

Bánh trôi, bánh chay - món quà dân dã gói trọn hương vị tháng Ba

Bánh trôi, bánh chay - món quà dân dã gói trọn hương vị tháng Ba - Ảnh 1.

 

Tháng Ba, khi những đốm lá màu cốm giót nhún nhảy trên cành trong nắng, người ta lại thấy chộn rộn một nỗi thèm thuồng cái vị ngòn ngọt, thanh thanh, bùi bùi, man mát, trơn trơn của miếng bánh trôi, bánh chay. Là vì thời tiết dụ mị lòng người, hay vì một tục lệ ngàn đời đã mã hóa thành gen, cứ dịp ấy, độ ấy là kích hoạt một thói quen mĩ vị? Khó có thể đưa ra đáp án rạch ròi!

Chỉ biết rằng cứ đến đầu tháng 3 âm, nhiều vùng miền ở cả nước, đặc biệt là các tỉnh miền Bắc lại rục rịch nào ngâm gạo xay bột, nào đường phên, vừng để làm bánh trôi bánh chay. Và vào mồng 3 tháng 3 Âm lịch, tức Tết Hàn thực, bất kể giàu nghèo sang hèn thế nào, dâng đĩa bánh trôi, bát bánh chay lên ban thờ cúng ông bà Tổ tiên là nét văn hóa đẹp của nhiều gia đình.

Bánh trôi, bánh chay - món quà dân dã gói trọn hương vị tháng Ba - Ảnh 2.

Bốn ngàn năm trồng lúa nước, người Việt có hàng trăm thứ bánh làm từ bột gạo, với đủ vị mặn ngọt, với đủ chất béo thanh, với đủ kiểu cách sang hèn. Trong đó, bánh trôi, bánh chay không phải là thức quà đặc sắc nhất, ăn cũng được mà không ăn cũng chẳng sao. Nghi lễ cúng bánh trôi, bánh chay cũng không phải một nghi lễ truyền thống bắt buộc bởi theo nhiều người, Tết Hàn thực xuất phát từ sự tích về Giới Tử Thôi của Trung Quốc.

Dẫu vậy, bánh trôi, bánh chay vẫn cứ là thức quà được ái mộ của tháng 3 âm lịch. Cứ nhìn các bà các mẹ đầu tháng 3 tất bật chuẩn bị bột, đường hay đi chợ sớm tạt vào những gánh rong vỉa hè ăn quà thì biết. Mấy ai không gọi một đĩa bánh trôi để “nhấm nhót” (chữ của Vũ Bằng), hay một bát bánh chay mát dạ cho buổi sáng dông dài.

Bánh trôi, bánh chay - món quà dân dã gói trọn hương vị tháng Ba - Ảnh 3.

Bánh trôi, bánh chay - món quà dân dã gói trọn hương vị tháng Ba - Ảnh 3.

“Có ai đã từng dự những bữa tiệc ở những nhà hàng cao mười tầng lầu, nuốt một cách khó khăn những món casulee giá hàng ngàn một đĩa, ăn những cái bánh ngọt đầy tú hụ hạnh nhân, đường, săngti và mứt… tất cả đã thấy rằng nhiều khi ăn một bát phở xe đậu ban đêm ở ngoài đường lại ngon hơn, uống một chén nước trà tươi thật nóng, rít một hơi thuốc lào thật say lại thú hơn rồi nhẩn nha thưởng thức một đĩa bánh chay hay nhấm nhót mấy cái bánh trôi lại làm thỏa mãn ông thần khẩu hơn”, Vũ Bằng viết về những thức bánh làm bằng bột nếp trong Tháng Ba, rét nàng Bân - Thương nhớ mười hai.

Với Vũ Bằng, vị thực khách Hà Thành sành nhất thế kỷ XX, bánh trôi bánh chay chỉ lướt qua tháng Ba vài dòng như vậy. Nhưng một từ “nhấm nhót” cũng đủ phác họa một món ăn chơi tinh tế, chỉ có thể ăn ít một, và chỉ có thể ăn thật chậm rãi, nhẩn nha. Và cũng chỉ một câu như thế, cũng đủ để người ta thấy “địa vị" không thể thay thế của những món bánh dân dã nhưng gói gọn hốt cốt tháng Ba này.

Bánh trôi, bánh chay - món quà dân dã gói trọn hương vị tháng Ba - Ảnh 4.

Công bằng mà nói, bánh trôi, bánh chay là một trong những loại bánh truyền thống có nguyên liệu đơn giản và dễ làm bậc nhất của người Việt với gạo nếp, đường phên, đỗ xanh, vừng trắng và tất nhiên không thể thiếu bột sắn dây ướp hoa bưởi mẻ Giêng Hai vừa làm. Nguyên liệu chỉ có vậy, dễ tìm, dễ mua, muốn đắt cũng có mà muốn rẻ cũng kiếm được, cứ lựa cơm gắp mắm theo bàn tay tháo vát, giỏi thu vén của người nội trợ.

Bánh trôi, bánh chay - món quà dân dã gói trọn hương vị tháng Ba - Ảnh 5.

Bánh trôi, bánh chay - món quà dân dã gói trọn hương vị tháng Ba - Ảnh 5.

Bánh trôi, bánh chay - món quà dân dã gói trọn hương vị tháng Ba - Ảnh 5.

Bánh trôi, bánh chay - món quà dân dã gói trọn hương vị tháng Ba - Ảnh 5.


Theo afamily


content 1 mobi
content1
content 2 mobi
content 2
ct9
ct10
ct11
ct12
ct13
ct14